فاند تحصیلی، انواع آن و نحوه اخذ فاند تحصیلی به همراه شرایط تخصیص فاند کشورهای مختلف جهان را در مقاله زیر بررسی می کنیم.

فاند تحصیلی در لغت

فاند (Fund) در لغت به معنای وجه تهیه کردن برای هدفی خاص یا همان سرمایه گذاری است. دراین نوشته منظور از فاند “کمک هزینه تحصیلی” می‌باشد که این کمک هزینه معمولا در ازای انجام کار و تعهداتی خاص (فاند همکاری)، داشتن شرایطی خاص (فاند شایستگی)، یا نیاز مالی متقاضی (فاندهای دولتی) به وی تعلق می‌گیرد.  فاند، کمک هزینه‌ای است که شما برای تحصیل در مقاطع دانشگاهی دریافت می‌کنید. دانشجو برای گرفتن فاند ارشد و فاند دکتری، باید به استاد و دانشگاه مربوطه ثابت کند که رزومه‌اش ویژگی برتری دارد. با تغییرات قیمت ارز، اکثر دانشجویان ایرانی تمایل به دریافت فاند دارند.

انواع فاند

انواع فاند را می‌توان این طور بیان کرد:

• حقوق ماهیانه یا سالیانه در ازای کار دانشگاهی
• کمک هزینه‌های تحصیلی بدون بازپرداخت یا با بازپرداخت بلند‌مدت
• کمک هزینه‌های تحصیلی برای زنان و کمک هزینه‌های مربوط به افراد با توانایی یا مهارت‌های خاص
• سایر منابع مالی و روش‌های تامین هزینه تحصیل

شرایط تخصیص فاند در کشورهای مختلف

نخستین نکته‌ای که باید به آن اشاره کرد شرایط اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشوری است که دانشجو قصد تحصیل در آن را دارد. شرایط اقتصادی سالانه هر کشوری میزان تخصیص منابع مالی به دانشجویان را تحت شعاع قرار می‌دهد. به عنوان مثال تا قبل از سال 2008 دانشگاه‌ کشورهایی نظیر سوئد و آلمان شهریه‌ای از دانشجویان دریافت نمی‌کردند و کمک‌های مالی برای هزینه‌های جاری زندگی دانشجویان خارجی در نظر می‌گرفتند، اما در زمان بحران اقتصادی سال‌های 2008-2009، دانشگاه‌های کشورهای یاد شده در قوانین شهریه تغییراتی را اعمال کردند و منابع مالی بسیار محدودی را آن هم برای تعداد کمی از دانشجویان خارجی قرار دادند. این قوانین پس از پایان بحران اقتصادی در کشور سوئد همچنان پابرجاست اما در برخی از ایالت‌های کشور آلمان اخذ شهریه تحصیلی از دانشجویان لغو شده و در حال حاضر منابع مالی بهتری در اختیار دانشجویان خارجی قرار می‌دهند.
نکته دیگر در خصوص تفاوت‌های کلی بین نحوه تخصیص و میزان تامین مالی در آمریکای شمالی در مقایسه با اروپا است. در دانشگاه‌های اروپا تعداد فاندها به دلیل کم بودن منابع فاند کمتر بوده ولی از نظر مقدار، مبالغ بالاتری را نسبت به آمریکای شمالی در بر می‌گیرد. اما در آمریکا و کانادا تعداد فاند‌ها به دلیل غنی بودن منابع مالی دانشگاه‌ها بیشتر بوده و دانشجویان بیشتری شانس دریافت آن را پیدا می‌کنند، در مقابل از نظر مقدار، مبلغ کمتری پرداخت می‌شود.

در این مقاله انواع فاند دانشجویی را معرفی کنیم:

 1-کمک هزینه‌هایی که در ازای دریافت آن‎ها، دانشجو کاری انجام نمی‌دهد. آن‎ها معمولا بدون بازپرداخت یا همراه بازپرداخت طولانی‌مدت هستند.

• بورسیه اسکالرشیپ(Scholarship)
  یک فاند کاملا رقابتی با مقادیر متفاوت است. این فاند برای دانشجویان دکترا و گاهی ارشد پرداخت می‌شود. دانشجویان با تراز علمی بالا در اولویت هستند. در ابتدا این فاند برای یک ترم پرداخت می‌شود. برای ترم‌های بعد، دارای شرط معدل و سطح علمی می‌باشد. برای کسب این فاند، رزومه پربار و رضایت استاد از سطح علمی شما بسیار مهم است. زیرا توصیه استاد به کمیته مربوطه، راه را برای شما هموار می‌کند. شما بعد از فارغ‌التحصیلی این فاند را بازپرداخت نمی‌کنید. باید هرچه زودتر برای یافتن اسکالرشیپ جستجو را شروع کنید، چون دارای ددلاین مشخصی هستند. نمی‌توان ارزش فاند دانشگاه‌های مختلف را از روی مقدار آن به آسانی مقایسه کرد.زیرا فاند بر اساس شهریه و مخارج زندگی دانشجو تعیین می‌شود. اگر Full Fund یاFull Ride به شما تعلق بگیرد علاوه بر شهریه، مبلغی به عنوان Stipend به عنوان مخارج روزمره شما پرداخت می‌شود.اسکالرشیپ انواع مختلفی دارد:
• Need Aware:اختصاص این فاند بر مبنای رزومه و نیاز مالی دانشجو است. مثلا از بین دو نفر با رزومه مشابه، به دانشجویی که به بودجه بیشتری نیاز دارد پرداخت می‌شود.
• Need blind:این اسکالرشیپ بدون توجه به نیاز مالی صورت می‌گیرد.
• Merit based: این فاند بر مبنای شایستگی و عناوین افتخاری دانشجو است.

• بورسیه فلوشیپ(fellowship)
  این فاند به فارغ‌التحصیلان و دانشجویان دکتری و گاهی ارشد پرداخت می‌شود. هدف این فاند تشویق دانشجویان به تحصیل تمام‌وقت است. این فاند ممکن است کوتاه و یکساله یا بلندمدت باشد. معمولا به افرادی که روی موضوع خاصی متمرکز شده و پژوهش انجام می‌دهند، اختصاص داده می‌شود. هر سال برای فرد تمدید می‌شود. فلوشیپ نه تنها فاند محسوب می‌شود، پرستیژ و اعتبار بالایی دارد. شما بعد از اپلای برای فلوشیپ ممکن است نیاز به مصاحبه و ارائه داشته باشید.

• جایزه(Awards)
  جایزه که این سر دنیا و آن سر دنیا ندارد. برای تشویق دانشجویان با رتبه علمی برتر یا تائیدیه هیئت علمی، مبلغی اهدا می‌شود. این مبلغ به حساب شخصی دانشجو ریخته می‌شود. ممکن است به صورت غیرنقدی به صورت کوپن، بن کتاب یا هزینه سفر برای کنفرانس علمی باشد.این فاند نهایتا یک ‌بار به هر دانشجو اهدا می‌شود.

• وام تحصیلی(Loan)
  وام از بانک یا نهادهای خصوصی و دولتی دریافت می‌شود که شرایط و مقادیر متفاوتی دارد. در حقیقت شما از آنها پول قرض می‌گیرید. مرحله سخت این مسیر، تعهدنامه ضامن مقیم در آن کشور (co-signer) است. دقیقا مانند وام‌های دانشجویی دانشگاه‌های وطنی که ضمانت نامه دفترخانه‌ای لازم دارند. این مبلغ در ابتدا به حساب دانشگاه ریخته می‌شود. بهتر است در قدم اول به سراغ وام های فدرالی بروید زیرا با توجه به تمکن مالی شما تعیین می‌گردد و رقابت کمتری هم دارد.علاوه بر این شاید شانس با شما یار بود و باز پرداخت وام را به شما بخشیدند. اما در موسسه‌های خصوصی علاوه بر رقابت دریافت وام بالاست، امکان بخشش هم بسیار پایین است.

• بورسیهgrant
  گرنت بسیار مشابه اسکالرشیپ است و نیازی به بازپرداخت ندارد. با این تفاوت که هزینه گرنت توسط موسسات دولتی و فدرالی تامین می‌شود و همچنین اولویت با نیاز مالی دانشجویان است.

• تخفیف شهریه(Tuition Waiver)
  این فاند شامل درصدی از شهریه مربوط به واحدهای درسی دانشگاه است. می‌تواند از 25% تا 50% شهریه کل، متفاوت باشد. معمولا دانشجویان برای پوشش هزینه‌های جاری زندگی و شهریه دانشگاه، در کنار این فاند به دنبال روش‌های دیگر هم هستند. در حقیقت در این فاند، دانشجو از پرداخت هزینه خاصی معاف می‌شود. حال می‌تواند هزینه بیمه درمانی باشد یا خوابگاه یا یک درس عملی.
• 2-کمک هزینه‌هایی که دانشجو را موظف به انجام کاری می‌کند. یعنی دانشجو طبق قرارداد در ازای کار مشخصی، حقوق ماهیانه یا سالیانه   دریافت می‌کند.

• دستیار پژوهشیResearch Assistantship(RA)
  استاد شما یک پروژه تحقیقاتی از دانشگاه یا صنعت می‌پذیرد. حالا او دست تنهاست. از شما می‌خواهد دستیار پژوهشی او باشید. یعنی ساعت معینی در دفترکار یا آزمایشگاه حضور داشته باشید، در کنفرانس‌های مربوطه شرکت کنید، به ویرایش کتاب و مقاله بپردازید. حقوق شما شخصا توسط استاد و از بودجه پروژه تحقیقاتی پرداخت می‌شود. معیار اصلی برای انتخاب دانشجو، علاقه شخصی به موضوع و مهارت در آن و شناخت استاد مربوطه از دانشجو است. بهترین راه برای به دست آوردن فرصت RA، تماس مستقیم با استاد است. معمولا این فاند بهترین فرصت برای دانشجویان دکتری است. آنها می‌تواند موضوع پروژه خود را مشابه پروژه تحقیقاتی استاد انتخاب کنند. با این شرایط، درعین حال که حقوق می‌گیرند پروژه خود را هم به سرانجام می‌رسانند.

• دستیار آموزشیTeaching assistantship(TA)

همان TA خودمان است. هر ساله دانشجویان فرم تقاضا پر می‌کنند. این فاند، نوعی کار دانشجویی با میانگین 15 ساعت در هفته به شمار می‌رود که در کشورهای مختلف متفاوت است. از اداره کلاس‌های حل تمرین و آزمایشگاه گرفته تا جلسه رفع اشکال و تصحیح برگه دانشجویان. بسته به درخواست استاد، وظایف شما متفاوت است. معیار اساتید برای این فاند، سطح علمی بالای شما در درس مربوطه و نمره Speaking زبان است، زیرا شما مستقیم در ارتباط با سایر دانشجویان هستید. دریافتی RA و TA تفاوت چندانی نمی‌کند. حقوقTA  توسط دانشگاه پرداخت می‌شود اما RA  را استاد متقبل می‌شود. به بعضی دانشجویان هم، ترکیبی از هر دو مورد بالا پیشنهاد می‌شود. معمولا کسانی که RA یا  TA می‌شوند، از پرداخت برخی هزینه‌های دانشگاه هم معاف می‌شوند. برای مثال هزینه خوابگاه یا یک درس عملی.

• کارآموزی(Internship)
  دانشگاه نقشی در کارآموزی ندارد. شما در کارآموزی برای یک شرکت مثلا گوگل، کار پاره‌وقت انجام می‌دهید. ساعات مجاز کارآموزی بستگی به شرایط فاندهای شما و محل تحصیل دارد. در این مسیر، دانشجو هم درآمد کسب می‌کند وهم تجربه. این حقوق سهم بزرگی از شهریه دانشگاه را پوشش می‌دهد. حقوق کارآموزی ازRA و TA بیشتر است. اما نسبت به فارغ‌التحصیلان شما نیروی کار مجانی به حساب می‌آیید. شرکت‌ها نیازمندی‌های خود را در وبسایت خود منتشر می‌کنند. شما می‌توانید رزومه خود را برایشان ارسال کنید.

3-کمک هزینه‌هایی هستند که به افراد خاص اعطا می‌شود.

• کمک هزینه شایستگی(MERIT based scholarship)

این فاند به افراد برتر از نظر مقاله‌های علمی، نمره زبان و معدل اهدا می‌شود.

• کمک هزینه خانم‌ها(women)
  این فاند برای تشویق خانم‌ها به ادامه تحصیل مخصوصا در رشته‌هایی که محوریت با مردان است، پرداخت می‌شود. دریافت این فاند، نیازمند تراز بالای علمی و مهارت‌های اجتماعی قوی می‌باشد. بعضی موسسات شرایط خاصی مانند محرومیت کشور دانشجو و یا انحصار مصرف فاند برای امور تحصیلی را تعیین می‌کنند.

• کمک هزینه کم‌درآمدها(Financial Needs)
  دانشجویانی که سطح علمی خوبی دارند اما در خانواده‎ی نیازمند و تحصیل‌نکرده‎ای بزرگ شده‌اند، مدارک لازم برای اثبات عدم تمکن مالی را به دانشگاه ارائه می‌دهند. در صورت اثبات، این فاند پرداخت می‌شود.